Drie jaar oude poll vervangen

Drie jaar lang heeft hij in de zijkolom gestaan: de poll Ik heb het meeste moeite met... Bijna 4000 mensen brachten hun stem uit. Het meeste moeite bleken mensen te hebben met het naamwoordelijk gezegde (670 stemmen) en de persoonsvorm (639), op ruime afstand gevolgd door het voorzetselvoorwerp (436). Waarom? Ik vrees dat persoonsvorm de eerste grammaticale term is waar mensen in het onderwijs mee te maken krijgen. Dat is blijkbaar meteen al moeilijk.


Heb je de hobbel van de persoonsvorm genomen, dan wordt het pas weer lastig bij het naamwoordelijk gezegde. Dat is de eerste grammaticale term waarvoor je abstract moet denken (je moet volgens de traditionele methode het kernwerkwoord van een zin kunnen aanwijzen, bepalen of dat een koppelwerkwoord is, en vervolgens een naamwoordelijk deel erbij zoeken). Ik vermoed dat veel mensen dus al afhaken bij de persoonsvorm, en nog eens een groot deel van de rest bij het naamwoordelijk deel. Voor degenen die het allemaal behoorlijk beheersen wordt het pas weer lastig bij het voorzetselvoorwerp.


En waarom heeft bijna niemand moeite met de bepaling van gesteldheid (57 stemmen)? Ik denk omdat die in bijna geen enkele methode meer zit. Dit zinsdeel zit voor de meeste mensen achter de waarnemingshorizon.


De laatste maanden zit er niet veel beweging meer in de ranglijst, dus het is tijd voor een nieuwe vraag: wat is je favoriete zinsdeel? Wat is nou zo'n zinsdeel waarvan je zegt, ja, dat is leuk dat dat erbij zit, dat vind ik nou echt leuk om dat steeds te kunnen spotten?


Voor de volledigheid de eindrangschikking van de vorige poll:


het naamwoordelijk gezegde [17.8%] (670)
de persoonsvorm [17.0%] (639)
het voorzetselvoorwerp [11.6%] (436)
de bijwoordelijke bepaling [9.0%] (340)
de bijvoeglijke bepaling [8.9%] (336)
het werkwoordelijk gezegde [8.9%] (336)
het lijdend voorwerp [8.0%] (302)
het naamwoordelijk deel [7.3%] (277)
het meewerkend voorwerp [6.0%] (226)
het onderwerp [4.0%] (150)
de bepaling van gesteldheid [1.5%] (57)
Stemmen: 3769

Taalprof door het lint

De taalprof is een gelijkmoedig persoon, die je niet zo gauw op de kast zult krijgen. Hij kijkt natuurlijk kritisch naar alles wat mensen beweren over grammatica, maar daarbij belicht hij behalve de negatieve ook de positieve kanten. Maar nu heeft hij het moeilijk.


Gisteren kocht hij, voor zeventien euro vijftig, het boek De Taaltoets-pabo haal je zo, uitgegeven in 2008, dus splinternieuw. Vannacht lag hij huilend in bed en nu zoekt hij wanhopig naar iets positiefs wat hij over dit oefenboekje kan zeggen.


Maar wacht eens even: dat hóéft ook helemaal niet!

Dat was taal, nu: rekenen

Woordenschat is het toverwoord van de laatste tijd. Woordenlijsten verschijnen op placemats, en de getallen buitelen in de media over elkaar heen. Dit is een citaat uit BN De Stem, maar ik had net zo goed een andere krant kunnen aanhalen:

Tot een jaar of acht leren kinderen 'vanzelf' zo'n 800 woorden per jaar
erbij. Aan het begin van groep 3 kennen ze er gemiddeld 4500. Een kind
dat met 1000 woorden groep 1 binnenkomt, moet er in de ruim twee jaar
kleuteronderwijs dus 3500 leren om gemiddeld mee te kunnen in groep 3.
Dat is 1500 woorden in een schooljaar van 38 weken: dat is 8 per dag.
Elke dag weer 8 nieuwe woorden per dag! Dat kan alleen als je gericht
aan die woorden werkt.

Rekent u even mee?

Het wordt maar niet beter

Het is weer eens zover: weer luidt iemand de noodklok over het bedroevende niveau van de taalvaardigheid van de Nederlandse jongeren. Ditmaal is het prof. dr. Lex Bouter, rector van de Vrije Universiteit Amsterdam, die op een congres van het Taalcentrum-VU de resultaten bespreekt van een taaltoets die in september 2008 door alle eerstejaars is afgelegd.


Vaak hoor je dit soort kreten, en dan zijn ze ongefundeerd. Mooi dat er nu eens keihard cijfermateriaal aan ten grondslag ligt. Even kijken wat die test precies inhoudt...

Spellingfanaat schokt voetbalwereld

In Amsterdam is opschudding ontstaan rond een incident na de wedstrijd Ajax - Heerenveen van zaterdag 31 januari. Een opgewonden supporter schold de Ajax-coach Marco van Basten uit voor pannenkoek. Van Basten, die uit zijn Italiaanse tijd echt wel wat gewend is en van termen als hondenlul en tyfushond niet meer opkijkt, reageerde zichtbaar getroffen.


De bal kwam pas echt aan het rollen na een uitzending van De wereld draait door van dinsdag 3 februari, waarin presentator Mathijs van Nieuwkerk en tafelheer Hugo Borst het incident oprakelden en de spelling van het woord ter discussie stelden.


Het vermoeden bestaat nu dat de bewuste supporter behoort tot een extreme groep van keiharde spellingfundamentalisten. Ook in de recente maatschappelijke onlusten rond de laatste spellingherzieningen bedienden de meest fanatieke tegenstanders zich vooral van het woord pannenkoek.


Het bestuur van de voetbalclub kwam onmiddellijk in spoedzitting bij elkaar, en legde de dader een levenslang stadionverbod op. De voorzitter sprak zijn bezorgdheid uit over de toenemende verruwing in het gedrag van haar supporters. "Er zijn grenzen" aldus een aangeslagen Coronel.

Taalprof knust weblog op

Mooi woord gespot! Beetje laat, want het komt al duizenden keren op het internet voor, maar het kan niet al te oud zijn. De taalprof las het in een tijdschrift (?) waar een Ikea-ontwerper het over zijn eigen interieur had. Hij hield ervan de meubels af en toe een nieuw kleurtje te geven, oftewel "op te knussen, zoals we dat bij Ikea noemen."


Opknussen. Gezellig woord, maar hoe zit het in elkaar. Nou, da's toch niet zo moeilijk?

Nooit meer drie keer niks

Interessant citaat op de voorkant van het Volkskrant Magazine. Uit een interview met de operazangeres Eva Maria Westbroek: Ik dacht: het wordt drie keer nooit wat.


Er zullen nu ongetwijfeld lezers zijn die onmiddellijk denken: Ha, contaminatie! Maar die discussie lijkt de taalprof bij voorbaat drie keer niks, dus liever vraagt hij zich af wat deze zin ons vertelt over hoe de constructie in elkaar zit.

Taalprof ontleedt verder

In het bericht van gisteren kwam de taalprof er niet helemaal uit, waarom je nou als kon weglaten in een zinnetje als De taalprof ontleedt zo goed (als) hij kan. De hele nacht lag hij te woelen en te zweten, en vanmorgen, in een discussie met een lezer, kreeg hij ineens een idee. In het antwoord aan de lezer gaf hij het al weg, maar het is eigenlijk wel een apart berichtje waard.

Taalprof ontleedt zo goed hij kan

Het staat in een liedje van Bram Vermeulen (Doe het): Doe het zo zacht je kan. En dan ook nog eens zo lief je kan, en zo stil je kan, even verderop in het liedje. Allemaal heel lief, en het rumbaritme is aanstekelijk, maar die zin knaagt wel aan mijn taalgevoel. Zo zacht je kan? Wat is daarmee aan de hand dan?

Fijne site dit!

"Zie ik dat nou goed? Zit de taalprof andere blogs te lezen?"
"Ja, wat zou dat?"
"Heb je niet genoeg aan je eigen blog?"
"Jawel, maar hier staat een leuke uiting."
"Een leuke uiting? Wat dan?"
"Hier, lees maar: Fijne site ook dit!"
"Wat is daar leuk aan?"