De taalprof forever

Het was een beetje een sneue bedoening hier op 8 februari 2016. Er waren geen postzakken met felicitatiekaartjes bezorgd, in de inbox zaten alleen spamberichten en er zat een spinnenweb tussen toetsenbord en beeldscherm. In de gangen van het weblog ruiste een onheilspellende wind, en af en toe wentelde er een tumbleweed voorbij. Toen de taalprof precies op die dag arriveerde om zelf weer eens een stukje te schrijven moest hij eerst het stof uit zijn koffiebeker blazen terwijl de computer aan het upgraden was vanuit Windows XP.

Ouder worden is natuurlijk ook niet echt een verdienste. Afgezien van het feit dat er tijd in gaat zitten is het een kwestie van stug volhouden en blijven bestaan. Als je niet zelf af en toe op een roltongtoeter blaast heeft niemand je in de gaten.

Er was de laatste tijd natuurlijk ook minder activiteit op het weblog zelf. Een berichtje per maand, dan had je het wel gehad. De taalprof is in de loop van zijn bestaan inmiddels versplinterd in diverse manifestaties: op twitter, op facebook, als reaguurder op Neder-L en in de facebookgroep Leraar Nederlands (en overal waar iemand het woord grammatica opschrijft), in columns in papieren en online tijdschriften (zoals Onze Taal), in lezingen, gastcolleges, DOTs en andere scholingsactiviteiten. Je zou bijna denken dat het een heel bedrijf is, maar het enige bestaande bedrijf met die naam heeft niets met de echte taalprof te maken.

Enfin, dat krijg je er dan van. Dat je tien jaar wordt en dat dit zo onopgemerkt voorbijgaat dat je er zelf geeneens erg in gehad hebt. Zo vergaat de digitale roem, zou je denken. Toch heeft het ook iets troostrijks: door niet meer jarig te zijn is de taalprof tijdloos geworden.

Taalprof uit anonimiteit

Wat doet de taalprof als hij geen blogs schrijft, vragen beantwoordt of anderszins reddend optreedt bij grammaticale nood? Dan doet hij wel eens een optreden in kleine kring, voor een select gezelschap. Daar zijn bijna nooit beelden van, maar op 26 november 2011 was er toch een camera mee naar binnen gesmokkeld.

Nu is de geest dus uit de fles. De kogel is door de kerk, de kat is uit de zak en de bonen zijn gemorst. De taalprof in bewegende lichtbeelden, compleet met audiospoor. Het is wel een half uurtje doorbijten, maar unieke ervaringen hoeven niet altijd maar even te duren: klik hier en het begint.

Taalprof concedes

As of today, the popular Dutch grammar blog Taalprof will cease to publish in the Dutch language. Instead, posts will be written in English, as will be the reactions on comments, which, incidentally, will be accepted in any world language (including Frisian).

The reason for this unexpected move is twofold. First, the taalprof expects to reach more people interested in grammatical matters. Since grammatical analysis is roughly the same problem in any language, the fact that the majority of the posts are about the Dutch language is immaterial. Second, the taalprof has noticed that Dutch readers are becoming more and more annoyed by the absence of English terminology in grammatical discussions on the blog. With almost no English words, the blog's language differs too much from modern colloquial Dutch, as a result of which it is beginning to smell like moth balls and old lace.

The taalprof is not afraid that his decision will alienate him from his current readers: "I think my blog attracts smart people with a keen eye for international language. They will be able to see the true meaning through any wording in any language. And what is more: most readers will see the humor in this: the only people who will turn their back to the blog are the sourpusses."

Waar was de taalprof?

Zoals in het vorige bericht al aangekondigd, begint de Taalprof langzaam te ontwaken uit zijn door de weblogprovider afgedwongen winterslaap. Het jaar is goed en wel van start gegaan, de sneeuwklokjes bloeien, en de taalprof maakt zich op voor zijn zevende blogjaar, waarbij hij het zesde maar liefst zo snel mogelijk vergeet.

Heeft de taalprof in de afgelopen maanden dan stilgezeten? Heeft hij de grammatica in de steek gelaten, overgeleverd aan het Grammaticale Onbenul en zijn handlangers? Natuurlijk niet! Je zou kunnen zeggen dat de taalprof van de nood een deugd heeft gemaakt, en de afgelopen tijd als een periode van bezinning, zeg maar een soort sabbatical, heeft aangewend. Hij trok het land in, sprak met taaldocenten over het grammaticaonderwijs, en vierde triomfen met optredens voor uitzinnige menigtes. De resultaten daarvan zullen in de komende maanden in de blogs doorsijpelen.

Ondertussen fluisterde hij zielsverwante taalcolumnisten bij het tijdschrift Neder-L ideetjes in voor grammar feud (lees ook de vervolgcolumns), dat zich in de laatste dagen van 2011 als een heuse rage ontpopte.

Maar nu keert de taalprof dus weer terug bij zijn oude stiel. Een beetje onwennig misschien, onvast op de benen en knipperend met de ogen, maar met de oude strijdlust in zijn borst en de vingers klauwend in het toetsenbord.

Taalprof wordt langzaam wakker

Het houdt nog steeds niet over op het gemigreerde weblog van de taalprof, al begint er wel beweging in te komen. De berichten zijn inmiddels allemaal gemigreerd door weblog.nl, en ook de trefwoorden zijn eindelijk hersteld. We mogen hopen dat ook de interne links allemaal werken, en zo te zien zijn de plaatjes (de breintjes) ook weer teruggevonden. En ten slotte is de hinderlijke en opzichtige reclame ook eindelijk verdwenen.

Wat is er dan nog niet in orde?

Nationale Bijspijkerdag Zinsontleding krijgt nieuwe impuls

Van onze verslaggever. Het lijkt erop dat de Nationale Bijspijkerdag Zinsontleding, na jaren een sluimerend bestaan te hebben geleden, dit jaar een nieuwe impuls krijgt, op initiatief van de Radboud Universiteit. Speciaal voor docenten uit het voortgezet onderwijs organiseert de Nijmeegse universiteit (waar allerhande taalonderzoek een van de speerpunten is) een intensieve workshop van een hele dag, waarin de deelnemers worden bijgespijkerd tot het eredivisieniveau van de zinsontleding. Dit alles onder leiding van de bekende taalprof, die het doel van de dag als volgt formuleert: "We geven de ontleding weer terug aan de ontleders."

De taalprof en het raadsel van de andere werelden

De taalprof op twitter, is dat wat? Ongeveer 500 mensen denken van wel. Maar tot nu toe twittert de taalprof alleen reclame als er weer eens een blogje verschenen is, en hij antwoordt zo nu en dan eens op een vraag. Beetje gezapig en passief eigenlijk. In het begin probeerde hij nog wel eens een #miniontleesles te geven, maar dat was het ook weer niet helemaal. Daarom nu maar eens een ander idee.

Vanaf vandaag begint de taalprof op twitter een spannend #tweuilleton getiteld De taalprof en het raadsel van de andere werelden. Elke dag zat er een tweet verschijnen van maximaal 140 tekens (nou ja, 125, omdat de hashtag #tweuilleton en het volgnummer erbij moet), waarin het verhaal zich langzaam zal ontrollen.

Wordt het een #twroman of een postmoderne literaire #twriller? Een #twodunnit of een #twrimi? Niemand die het weet. Zelfs de taalprof heeft nog geen idee waar het verhaal naartoe gaat, wie de bijfiguren zijn en of er überhaupt een plot is. Volg de taalprof in zijn adembenemende speurtocht naar de diepste geheimen van de taal. Huiver bij bloedstollende ontmoetingen met gemene negaties en moordlustige modalen. Droom weg bij de weidse vergezichten van de andere werelden.

Er komt géén verzameling van de voorafgaande tweets op het weblog. Géén gratis tweets bij elke 10 euro aan boodschappen. Alleen op twitter. Verzamel zelf alle voorgaande afleveringen en plak ze in een schriftje. Spaar ze allemaal!

Ongeregeldheden bij bekendmaking Taalzuurpruim 2010

De bekendmaking van de Taalzuurpruim van het Jaar, volgens traditie in zaal "De Bierhoeve" in het op de grens van Nederland en België gelegen Arendonk, is vannacht uitgelopen op ongeregeldheden en chaos. Hoewel er protest is aangetekend, werd FOK!-forumpagina Originele Taal- en Spelfouten uitgeroepen tot winnaar (of verliezer, dat ligt er maar aan hoe je het bekijkt). Die mag dus het hele jaar voor de grootste Taalzuurpruim uitgemaakt worden.

Taalzuurpruimverkiezing 2010

De kaarten zijn geschud, de teerling is geworpen, de kogel is door de kerk, het spel is op de wagen, kortom: it giet oan. De nominatieperiode is voorbij en het stemmen kan beginnen. Breng je stem uit in de rechterkolom van deze pagina. Dit zijn de definitieve nominaties met een korte toelichting:

1. Taalnazi, die twitteraars voortdurend op de vingers tikt;
2. Ronald Plasterk, die verklaarde dat mooi of lelijk ondergeschikt is aan correct;
3. Helen de Hoop, vanwege haar optreden in DWDD
4. Wim Vriezen, die in het radioprogramma Klare Taal elke week taalgebruikers berispt;
5. Copytijgers, waar een aanhoudende stroom van taalfouten wordt uitgestort over de arme taalgebruiker (wel volgens eigen zeggen "vrolijk en mild", maar toch);
6. FOK-forumpagina Orginele Taal- en Spelfouten, idem, het houdt maar niet op;
7. Hyves-taalfoutenpagina, idem;
8. spatiegebruik.nl, idem, maar dan alleen spatiefouten;
9. Irritaal, die bijna zijn tong afbeet in zijn pogingen zich niet zelf te nomineren;
10. Taalprof, die op een halve suggestie ook nog een nominatie in de wacht sleepte;
11. Stichting Taalverdediging, met hun eeuwige filippica tegen de invloed van het Engels;
12. Stichting Nederlands, die met hun maandelijkse Sofprijs de media proberen te bestoken met zure bommetjes.

Stemmen kan tot 31 december 2010, 24:00. Het hele jaar dus nog.

Taalzuurpruimentijd bijna ten einde

Het loopt nog niet heel erg hard met de nominaties voor de Taalzuurpruim van 2010. Een paar halve nominaties, zelfs antinominaties (die ik toch maar allemaal meeneem), het lijkt wel of de mensen bang zijn om iemand voor taalzuurpruim uit te maken. En dat terwijl het bij verkiezingen voor taalergernissen altijd storm loopt. Blijkbaar hebben we meer consideratie voor taalkritiek dan voor de taal zelf.

Maar goed, er zijn nog een paar dagen te gaan. Dit zijn de nominaties tot nu toe, als ik de criteria (zuurpruim over taal, en zich manifesterend in de publieke ruimte) serieus neem. Tot 15 oktober kun je nog namen toevoegen:

1. Taalnazi, die twitteraars voortdurend op de vingers tikt;
2. Ronald Plasterk, die verklaarde dat mooi of lelijk ondergeschikt is aan correct;
3. Helen de Hoop, vanwege haar optreden in DWDD
4. Wim Vriezen, die in het radioprogramma Klare Taal elke week taalgebruikers berispt;
5. Copytijgers, waar een aanhoudende stroom van taalfouten wordt uitgestort over de arme taalgebruiker (wel volgens eigen zeggen "vrolijk en mild", maar toch);
6. FOK-forumpagina Orginele Taal- en Spelfouten, idem, het houdt maar niet op;
7. Hyves-taalfoutenpagina, idem;
8. spatiegebruik.nl, idem, maar dan alleen spatiefouten;
9. Irritaal, die bijna zijn tong afbeet in zijn pogingen zich niet zelf te nomineren;
10. Taalprof, die op een halve suggestie ook nog een nominatie in de wacht sleepte.

Ook de rubriek Ruggespraak en de taaladviesdienst van Onze Taal zijn genoemd, maar niet echt genomineerd (dacht ik). Omdat deze twee niet echt gericht zijn op het signaleren van fouten of ergernissen heb ik ze uit de lijst gelaten. Maar als iemand erop staat, dan zet ik ze er alsnog op.

Waar blijven de nominaties voor Taalverdediging of Stichting Nederlands? Of zijn die het stadium van Taalzuurpruim al voorbij?

http://blogs.rnw.nl/klaretaal/2010/06/26/klare-taal-taalpurist-wim-vriezen-geselt-de-media/

Voorronde Taalzuurpruimverkiezing 2010

De vakantie is definitief voorbij. De bladeren vallen, de zure regen komt met bakken naar beneden, en de belangrijkste Taalzuurpruimen uit de verkiezing van 2009 roeren zich weer. Alhoewel 2010 nog maar voor tweederde voorbij is, en de komende maanden met hun lange donkere avonden de ideale petrischaaltjes voor de taalergernissen zijn, staan de verkiezingen voor de irritantste uitdrukking of de vaagste taal alweer in de steigers. De taalprof kan dus niet achterblijven.

De winnaars van 2009, de nu al legendarische "taalpuristen", zullen de felbegeerde virtuele wisseltrofee niet kunnen verdedigen omdat ze de azijnfles aan de wilgen hebben gehangen, maar de runners-up staan alweer in de startblokken om het stokje over te nemen.

Het vorig jaar begonnen we met een groslijst, dit jaar gooien we alles open: alleen genomineerden doen mee. Dus: wie is dit jaar de zuurste? Wie haalt de taalgebruikers het bloed onder de nagels vandaan met zijn of haar gevit en gezeur? Wie zou eens wat meer oog moeten hebben voor de schoonheid van de taal in plaats van alleen maar de lelijke dingen te zoeken?

Er is één restrictie: het moet iemand zijn (het mag ook een collectief zijn) die zich manifesteert in de publieke ruimte. Dus een webadres of een figuur met landelijke bekendheid. Nomineren kan tot 15 oktober 2010 (in de reacties op dit bericht), daarna stemmen tot en met 31 december 2010, twaalf uur 's nachts.

Zie de tijd vliegen buiten de olympiade

Het ging weer voorbij voordat ik er erg in had, maar op 8 februari 2010 bestond dit weblog precies 4 jaar. Het aantal pageviews is gestegen tot 530.429, en het aantal logs staat op 333. Meer dan 2500 vragen met ongeveer even zo veel antwoorden. Je zou zeggen dat zowat alles al eens gezegd is, maar de grammatica is blijkbaar rijk genoeg om na de olympiade ook nog eens voor het lustrum te gaan.


Blogjaren moet je zoals bekend met 13 vermenigvuldigen, dus de pensioengerechtigde leeftijd nadert. Dit jaar wordt de taalprof 52.

Luim en ernst

Vreugde en verdriet liggen vaak dicht bij elkaar: in dezelfde week waarin het taalprof-weblog zijn halfmiljoenste pageview registreerde (op 19 december 2009, voor de geschiedschrijvers) kwam het bericht dat de koploper in de taalzuurpruimverkiezing, het weblog van de taalpuristen, het bijltje erbij neergooit. Ze smeren hun afscheid uit over ten minste vier logs, dus ze zitten een beetje te hengelen naar openlijke uitingen van rouw, uitgetrokken haren, zand over hoofden, petities aan het comité van ministers van de Taalunie, ik weet het niet precies, maar als het om necrologieën gaat is de taalprof niet te beroerd om een duit in het zakje te doen.


De geschiedenis zal moeten uitwijzen wat een grotere rol heeft gespeeld bij de bestrijding van het Grammaticale Onbenul: de serieuze aanpak van de taalprof, of het steeds maar weer op ironische wijze signaleren van hele en halve (of zogenaamde) foutjes door die jongens (?) van de taalpuristen, waardoor op een gegeven moment iedereen wel móét gaan denken: "Hee, maar als dat zo vaak fout gaat, waarom is het dan eigenlijk fout? Van wie is die taal nou helemaal?"


Want was het allemaal wel zo serieus? Zelf zijn ze er een beetje halfslachtig over: aanvankelijk wel, maar soms niet, of later minder, of alleen bij fouten door gevestigde instanties, kortom: in de loop der tijd krijgen relativerende gevoelens steeds meer de overhand. Het blijkt nog lastig om het vingertje opgeheven te houden en tegelijkertijd de wenkbrauwen in een ernstige frons te bevriezen. Je moet op den duur wel ironisch worden. Serieuze taalergernis heeft een houdbaarheidsdatum.


Ik weet eigenlijk niet hoelang ze precies al actief zijn. In november 2006 begonnen ze bij web-log.nl, ik meen na slechte ervaringen met een gehackte eigen site. Maar van die oorspronkelijke site zie ik geen archieven meer. Misschien dat ze dus hun eerste lustrum wel hebben gehaald. Dat is best een respectabele leeftijd voor een weblog (gemiddelde levensduur een paar maanden), daar niet van, maar misschien toch te vroeg voor een afscheid. Als ik afga op activiteit, dan zie ik dat ze er nog steeds in slagen om vrijwel elke dag een logje te plaatsen. Dat is meer dan welke andere taalblog dan ook. Weliswaar lijkt de reaguurdersactiviteit wat af te nemen, maar dat kan ook een seizoenskwestie zijn. Hoe dan ook: taalpuristen is een van de actiefste Nederlandstalige taalweblogs op het internet, dat mag ook wel eens gezegd.


Maar goed, aan alles komt een einde: na nltaal.blog en taalkoeien is dit het derde grote taalblog dat uiteindelijk de geest geeft. Een tijdperk is ten einde. De honden blaffen, maar de taalkaravaan trekt verder.

Taalprof toch weer op longlist

Het vorig jaar klaagde de jury van de Dutch Bloggies 2008 in haar rapport over het beste weblog in de categorie Onderwijs al over het belegen karakter van de onderwijsblogs. De jeugd was nagenoeg afwezig, stelde ze, en de taalprof, die wel op de shortlijst stond, werd tussen neus en lippen getypeerd als een blog dat "ons op de vingers [tikt] als de d's en t's niet kloppen."


De taalprof had zich dit jaar dan ook al verzoend met een plaats in de anonimiteit, even een jaartje geen nominaties, geen slapeloze nachten van zou het toch nog gebeuren. Maar wat blijkt? Voor de Dutch Bloggies 2009 staat hij er gewoon weer bij. Weer een jaar bejaarder dan in 2008, maar blijkbaar nog niet afgeschreven. Kansloos, uiteraard, want er zijn betere en bredere weblogs over onderwijs, en de taalprof is bewust een one issue weblog, maar elke nominatie is meegenomen. Bij de beste tien, zullen we maar weer zeggen, want het heet wel een longlist, maar er staan maar tien weblogs op. En er zijn er vast veel meer dan tien.

Feest bij de Taalprof

Deze maand is het feest bij de taalprof. Precies drie jaar geleden ging het weblog in de lucht. Het eerste bericht staat weliswaar gedateerd op 1 februari, maar om de vragen buiten de actuele berichten te houden zijn ze geantedateerd. Het eerste echte bericht werd gepubliceerd op 8 februari 2006, en de eerste reactie dateert twee dagen later.


Als lezer van het weblog zul je weinig van de feestelijkheden merken, het is vooral de taalprof zelf die een krat tussenwerpsels heeft ingeslagen en een paar blikken bepalingen van gesteldheid heeft opengetrokken om in zijn eentje van te genieten. Misschien komen er ook nog een paar voegwoorden langs, maar dat weet je maar nooit, die blijven vaak weg.


Wat de taalprof vooral niet zal doen is geld over de balk smijten of de bloemetjes buiten zetten want voor je het weet zit hij weer verzeild in een discussie over werkwoordelijke uitdrukkingen en daar komt hij nooit helemaal uit. Enfin, de morfologische opbeterpilletjes liggen al klaar.

Drie jaar oude poll vervangen

Drie jaar lang heeft hij in de zijkolom gestaan: de poll Ik heb het meeste moeite met... Bijna 4000 mensen brachten hun stem uit. Het meeste moeite bleken mensen te hebben met het naamwoordelijk gezegde (670 stemmen) en de persoonsvorm (639), op ruime afstand gevolgd door het voorzetselvoorwerp (436). Waarom? Ik vrees dat persoonsvorm de eerste grammaticale term is waar mensen in het onderwijs mee te maken krijgen. Dat is blijkbaar meteen al moeilijk.


Heb je de hobbel van de persoonsvorm genomen, dan wordt het pas weer lastig bij het naamwoordelijk gezegde. Dat is de eerste grammaticale term waarvoor je abstract moet denken (je moet volgens de traditionele methode het kernwerkwoord van een zin kunnen aanwijzen, bepalen of dat een koppelwerkwoord is, en vervolgens een naamwoordelijk deel erbij zoeken). Ik vermoed dat veel mensen dus al afhaken bij de persoonsvorm, en nog eens een groot deel van de rest bij het naamwoordelijk deel. Voor degenen die het allemaal behoorlijk beheersen wordt het pas weer lastig bij het voorzetselvoorwerp.


En waarom heeft bijna niemand moeite met de bepaling van gesteldheid (57 stemmen)? Ik denk omdat die in bijna geen enkele methode meer zit. Dit zinsdeel zit voor de meeste mensen achter de waarnemingshorizon.


De laatste maanden zit er niet veel beweging meer in de ranglijst, dus het is tijd voor een nieuwe vraag: wat is je favoriete zinsdeel? Wat is nou zo'n zinsdeel waarvan je zegt, ja, dat is leuk dat dat erbij zit, dat vind ik nou echt leuk om dat steeds te kunnen spotten?


Voor de volledigheid de eindrangschikking van de vorige poll:


het naamwoordelijk gezegde [17.8%] (670)
de persoonsvorm [17.0%] (639)
het voorzetselvoorwerp [11.6%] (436)
de bijwoordelijke bepaling [9.0%] (340)
de bijvoeglijke bepaling [8.9%] (336)
het werkwoordelijk gezegde [8.9%] (336)
het lijdend voorwerp [8.0%] (302)
het naamwoordelijk deel [7.3%] (277)
het meewerkend voorwerp [6.0%] (226)
het onderwerp [4.0%] (150)
de bepaling van gesteldheid [1.5%] (57)
Stemmen: 3769

Taalprof blikt terug

Loont het de moeite om een compleet weblog te wijden aan de Nederlandse grammatica? De successen van het taalprof-weblog maken het de sceptici wel heel moeilijk. Aan het einde van het jaar maakt de taalprof de balans op.